Kategori: Makaleler

Osmanlı Tarihinde Amcasının Oğlunun Yerine Kim Geldi? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş sınırları, zengin kültürel yapısı ve derin sosyal hierarşisi, günümüz toplumlarının da önemli bir ilham kaynağı olmaya devam ediyor. Peki, Osmanlı’da amcasının oğlunun yerine kim geldi? Bu soru, sadece tarihsel bir merak konusu değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramları anlamamız için de önemli bir anahtar olabilir. Gelin, Osmanlı’daki yönetim yapısını ve bu sorunun toplumsal etkilerini bugünün İstanbul’unda gözlemlediğimiz bazı örneklerle inceleyelim. Osmanlı’daki Saltanat Sistemi ve Amcasının Oğlu Osmanlı’da yönetim, çoğunlukla erkekler arasında, babadan oğula ya da bazen amca…

Kore Merhaba Ne Demek? Eskişehir’de bir kafe köşesinde otururken, bir Koreli arkadaşımın bana “Annyeong” dediğini duyduğumda, bu kelimenin anlamını bir süre düşündüm. Korece, bize yabancı gibi görünebilir ama aslında bazı kelimeleri hayatımıza dahil etmemiz çok kolay. Peki, Kore merhaba ne demek? Basit bir merhaba mı yoksa başka bir anlamı mı var? Gelin, bu soruyu biraz daha yakından inceleyelim. Korece “Annyeong” Nedir? İçimdeki araştırmacı devreye girdi ve hemen açıklayayım: Korece’de “Annyeong” (안녕), “merhaba” demek için kullanılan yaygın bir kelimedir. Ancak, bu kelimenin yalnızca bir selamlaşma şekli olduğunu söylemek yanıltıcı olur. Çünkü Kore kültüründe kelimenin kullanımına göre anlamı değişebilir. Annyeong kelimesi aslında…

Etik Yunanca Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan davranışlarını incelemek, biz psikologlar için sürekli bir merak kaynağı olmuştur. Günlük yaşamda sergilediğimiz davranışların, düşündüğümüzden çok daha derin bir anlam taşıyabileceğini biliyoruz. Ancak, bu davranışları anlamak için bazen daha temel bir soruya yönelmemiz gerekiyor: Etik nedir? Etik, sadece toplumsal kurallara uymakla ilgili bir mesele olmanın ötesindedir. Peki, etik kelimesinin kökeni nedir? Yunanca kökenli bu kelime, bize sadece davranışlarımızı değil, bu davranışları nasıl anlamlandırmamız gerektiğini de anlatıyor. Bu yazıda, etik kelimesinin anlamını, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden inceleyecek ve etik anlayışımızın psikolojik boyutlarını keşfedeceğiz. Etik ve Yunanca Kökeni: “Ethos”un Anlamı Etik,…

Asfaltit Nerelerde Çıkarılır? Asfaltit, günlük hayatımızda genellikle yollarımızı kaplayan asfaltın temel bileşenlerinden biri olarak aklımıza gelir. Ancak asfaltit, sadece yollar için değil, farklı endüstriyel alanlarda da oldukça değerli bir madde. Peki, asfaltit nerelerde çıkarılır? Bu yazıda, asfaltitin küresel ve yerel açıdan nasıl bir yeri olduğunu, dünya genelinde ve Türkiye’de bu maddeyi nerelerde bulabileceğimizi keşfedeceğiz. Asfaltit Nedir? Asfaltit, aslında bir tür doğaüstü petrol türevidir. Yani, ham petrolün milyonlarca yıl süren jeolojik süreçlerle yoğunlaşması sonucu oluşur. Çoğunlukla katı, viskoz ve siyah renkte bir madde olarak karşımıza çıkar. Asfaltit, genel olarak yol yapımında, su yalıtımında, asfalt üretiminde ve hatta bazı tıbbi ürünlerde bile…

Asetat Nedir? Organik Kimya Açısından Bir Bakış Asetat, organik kimyanın temel bileşiklerinden biridir. Ancak bu basit terim, aslında birçok farklı açıdan ele alınabilir. Konuya sadece kimyasal bir madde olarak bakmak, asetik asidin tuzu ya da esterlerinden biri olan asetatın karmaşıklığını tam olarak anlamamıza engel olur. Hem mühendislik hem de sosyal bilimlere ilgi duyan biri olarak, içimdeki mühendis ve içimdeki insan arasındaki tartışmaları düşünerek bu yazıyı kaleme alıyorum. Bir yandan, moleküller ve reaksiyonlar hakkında analitik bir bakış açısıyla konuşacağım, diğer yandan bu bileşiğin kültürel ve insani anlamlarına da değinmeden edemeyeceğim. Asetatın Kimyasal Tanımı: İçimdeki Mühendis Konuşuyor Asetat, kimyada genellikle asetik asidin…

Adli Yardım İstinaf’ta Devam Eder Mi? Bir Hikâyenin İçinden Giriş: Bir Gece Yarısı Başlayan Bir Mücadele Gece yarısı, Kayseri’nin soğuk bir sokağında yürürken, aklımda yalnızca bir soru vardı: Adli yardım İstinaf’ta devam eder mi? Yıllar süren adalet arayışımın tam ortasında, birdenbire bu soruya takıldım. Bu sorunun içimde bir yerlerde biriken öfke, umutsuzluk ve bir nebze de korku ile nasıl büyüdüğünü fark edemedim bile. Belki de bu kadar içsel bir savaşı, bir cümlede bulup o cümleyi bir yerlerde arayarak çözmeye çalışıyordum. Her şeyin bu kadar belirsiz olduğu bir dönemde, bir çıkış yolu arıyordum. Ama ya bulamazsam? Ya her şey başka bir…

Duman: Aerosol mü Kolloid mi? Edebiyatın Sarmalındaki Bir Metafor Edebiyatın gücü, kelimelerde saklıdır. Her sözcük bir dünya barındırır, her cümle bir zaman diliminde yankı yapar. Anlatıcı, metinler aracılığıyla okurun hayal gücünü uyandırır, ruhunu ve düşüncelerini dönüştürür. Ancak bir anlatı, yalnızca kelimelerle değil, bazen imgelerle de şekillenir. Duman, işte tam bu noktada, hem kelimenin gücünü hem de imgelerin evrimini bir arada barındırır. Edebiyat dünyasında duman, sıkça hem doğrudan bir sembol hem de bir çağrışım olarak karşımıza çıkar. Peki, edebiyatla şekillenen bu duman, bilimsel bir bakış açısıyla aerosol mü, kolloid mi? Hem fiziksellik hem soyutluk arasında gidip gelen bu soruya edebi bir…

1 Kişi Eki Nedir? Küresel ve Yerel Açılardan Bir Bakış Türkçede sıkça karşılaştığımız, belki de farkında bile olmadan kullandığımız bir dilbilgisel yapı vardır: 1 kişi eki. Bursa’da, sıradan bir iş günü geçirdiğimde, bir yandan işimi yaparken, diğer yandan bu dilbilgisel yapı hakkında düşünmeden edemiyorum. Hani, bazen gün içinde duyduğum birkaç kelime veya cümle, aklıma ilginç sorular getirebiliyor. Bu yazımda, 1 kişi ekinin ne olduğunu, nasıl kullanıldığını, hatta farklı kültürlerdeki benzer dilbilgisel yapıların Türkiye’deki karşılıklarıyla nasıl bir kıyas yapabileceğimizi ele alacağım. Hem Türkiye’den hem de dünya genelinden örnekler vereceğim, çünkü dil, evrensel bir konu ve her dilde farklı şekillerde kendini ifade…

Bir An Ayrı mı Yazılır Birleşik mi? İktidar, Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyasal Analiz Günümüz toplumsal yapılarında, dilin nasıl kullanıldığı ve anlamlandırıldığı, toplumların güç ilişkilerini, ideolojilerini ve hatta vatandaşlık anlayışlarını etkileyen önemli bir faktördür. Bir kelimenin bir arada mı yoksa ayrı mı yazılacağı, yalnızca dilin kurallarına dayalı bir mesele olmanın ötesinde, bu kelimenin taşıdığı anlamların da derinlemesine irdelenmesi gereken bir konudur. Bir an ve biran arasındaki yazım farkı, toplumsal düzeni, güç ilişkilerini ve toplumsal katılımı nasıl şekillendirdiğini düşündüğümüzde, aslında çok daha derin bir anlam taşıyor olabilir. Peki, dilin bu incelikleri, toplumsal yapıdaki daha büyük dinamikleri nasıl etkiler?…

Yün Yorgan Alerjik Midir? Yün Yorganın Güçlü ve Zayıf Yönleri Üzerine Düşünceler Yün yorgan almak, evimize sıcaklık ve konfor katmayı vaadediyor. Hepimizin, soğuk kış gecelerinde üstümüze çekmek istediği o kalın, yumuşacık yorganlar var ya, işte onlar! Ama gelin görün ki, bu sıcaklık hayali her zaman gerçek olmuyor. Özellikle de alerjisi olanlar için bu yünlü rüya, kabusa dönüşebiliyor. Yün yorganlar alerjik mi, değil mi? İşte bu sorunun cevabı, aslında tamamen sizin vücudunuza ve tercihinize bağlı. Hadi, bu yazıyı biraz cesurca yazalım ve olayı iki yönlü ele alalım. Yün Yorganın İyi Yanları Bunu seviyorum, ama dikkat etmelisin! Yün yorganı tercih edenlerin sayısı…