Kategori: Makaleler

Çalışkan Eş Anlamı Var Mı? Felsefi Bir Bakış Giriş: İnsanın Çalışkanlık Algısı Üzerine Bir Soru Hayatın hızlı temposunda, pek çok insan “çalışkan” olarak tanımlanır. Ancak bu sıfat, her zaman övgüyle mi kullanılır, yoksa bir tür toplumsal baskı mı taşır? Gerçekten bir kişi, sadece çok çalışarak “çalışkan” olabilir mi, yoksa bu kavramın ardında daha derin, daha felsefi bir anlam mı yatmaktadır? Belki de asıl soru şudur: Çalışkanlık kavramının eş anlamı var mı? Bu yazıda, etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden çalışkanlığın anlamını sorgulayarak, farklı filozofların görüşlerini ele alacak ve çağdaş toplumsal tartışmalara ışık tutacağız. Etik Perspektif: Çalışkanlığın Toplumsal ve Bireysel Sorumluluğu Çalışkanlık,…

Reçine Sert Mi, Yumuşak Mı? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomi, esasen kaynakların kıtlığı ve bu kıt kaynakların en verimli şekilde nasıl kullanılacağı sorusu etrafında döner. Bu süreçte, yaptığımız her seçim ve aldığımız her karar, belirli bir fırsat maliyetiyle gelir. Yani, bir şeyi seçtiğimizde, onun yerine yapmadığımız şeyin değerinden feragat etmiş oluruz. Bugün, çok basit gibi görünen bir soru üzerinden, “Reçine sert mi, yumuşak mı?” sorusuyla ekonomi perspektifinden derin bir incelemeye giriş yapacağız. Bu sorunun cevabı, sadece malzeme bilimi ile sınırlı kalmaz; aynı zamanda mikroekonomi, makroekonomi, davranışsal ekonomi ve toplumsal refah gibi daha geniş ekonomik kavramlarla ilişkilidir. Reçine, genellikle plastik üretiminde…

Aks Ölçümü Nasıl Yapılır? Farklı Yaklaşımlarla İnceleme Aks ölçümü… İlk duyduğumda insanın aksını ölçmek, gerçekten de biraz kafa karıştırıcı geldi. Ancak, mühendislik ve sosyal bilimlere olan ilgimle, her iki perspektiften de bu soruya yaklaşmak bana çok ilginç geldi. Aks ölçümü nasıl yapılır? sorusu, ilk başta teknik bir konu gibi görünüyor, ancak buna bir insan bakışıyla da yaklaşmak, bambaşka bir bakış açısı sunuyor. Hem bilimsel hem duygusal olarak farklı açılardan ele alacağım bu konuyu. İçimdeki mühendis, her zaman doğru ve kesin hesaplamalar yapmaya meyilli. Ama içimdeki insan, insani yönleri ve farklı deneyimleri de göz önünde bulundurmak istiyor. Gelin, birlikte bu iki…

Akreditifte Muhabir Banka Nedir? İstanbul’da, gündüzleri bir ofiste çalışırken akşamları da blog yazıyorum. Akreditif gibi finansal terimler ise her zaman ilgimi çekmiştir. Ama nedir bu akreditif? Bir de “muhabir banka” kavramı var; o ne iş yapar? İçimden “Bunu anlamadan rahat edemem” diye geçirdim ve işin detaylarına inmeye karar verdim. Akreditif dünyasında biraz yolculuk yapalım. Akreditifin Temel Anlamı Akreditif, aslında ticarette güveni sağlayan bir mekanizma. Yani, bir alıcı ve satıcı arasında yapılan bir tür finansal güvence sözleşmesi gibi düşün. Mesela, bir firmaya yurtdışından mal alımı yapacaksınız. Alıcı, satıcıya ödeme yapmadan önce, bankalar arası bir güvence istemek isteyebilir. İşte burada devreye akreditif…

Biryani: Bir Yemeğin Ötesinde, Edebiyatın Lezzetli Bir Metni Edebiyatın derinliklerine daldığınızda, her kelime, her cümle, yalnızca bir dil birimi değil, bir kültürün, bir tarihsel sürecin ve bir toplumsal yapının yansımasıdır. Anlatıların gücü, yalnızca cümlelerin sıralanmasında değil, aynı zamanda okuyucunun zihninde uyandırdığı çağrışımlarda, duygularda ve düşüncelerde gizlidir. İşte bu noktada, çok katmanlı ve zengin kültürel geçmişiyle biryani, yalnızca bir yemek olarak kalmaz; aynı zamanda bir anlatı, bir sembol, bir edebi metin haline gelir. Biryani’nin kökenleri, Hindistan’ın güneyinde yer alan Kerala’dan, Pakistan’ın kuzeyine, Orta Doğu’dan Güneydoğu Asya’ya kadar geniş bir coğrafyayı kapsar. Ancak bu yemek, farklı kültürlerde farklı anlamlar taşır. Biryani, bazen…

Bir Kaç Ayrı mı? İnsan davranışlarını, duygularını ve düşüncelerini anlamak her zaman ilgi çekici olmuştur. İçsel dünyamızda neler olup bittiğini keşfetmek, sadece kendi kişisel yolculuğumuza dair değil, aynı zamanda toplumun genel psikolojisini anlamamıza da katkı sağlar. Peki, bir kişiyi “birkaç ayrı” olma durumunu yaşarken görmek ya da bir insanın davranışlarını anlamaya çalışırken bu durumu psikolojik açıdan incelemek bize neler söyleyebilir? Psikolojik bir mercekle bakıldığında, “Birkaç ayrı mı?” sorusu aslında bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarında derinlemesine bir keşfe dönüşebilir. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, insanların dış dünyayı nasıl algıladığını, bilgiyi nasıl işlediğini ve karar verme süreçlerini nasıl şekillendirdiğini inceler. Bu…

Aşık Olmanın Zararları Nelerdir? Felsefi Bir Bakış Hayat, aşkı aramakla geçer; bu, insanın varoluşsal yolculuğunda karşılaştığı en güçlü duygulardan biridir. Peki, aşkın peşinden gitmek, insanın iç dünyasında ne tür değişimlere yol açar? Gerçekten de aşk, yalnızca mutluluk ve huzur mu getirir? Aşk, insanın özüyle ilgili ne kadar derin ve bazen tehlikeli sorular sorar? Herhangi bir duygunun, insanın içsel doğasını bu kadar derinden etkilemesi, ontolojik, epistemolojik ve etik olarak ciddi sorgulamalara yol açar. Aşk, insanın bilinçli olarak deneyimlediği en yoğun duygulardan biridir. Ancak, aşkın yalnızca tatmin edici ve huzurlu yönleri değil, aynı zamanda potansiyel zararları da vardır. Aşık olmak, bireyin hem…

4 4 Lamine Cam Nedir? Güçlü ve Zayıf Yönleriyle Derinlemesine İnceleme 4 4 Lamine Cam: Bir “Özellik” mi, Yoksa Gereksizlik mi? Lamine cam, aslında hayatımızın birçok yerinde karşımıza çıkan ama çoğu zaman pek de üzerine düşünmediğimiz bir malzeme. Yani, cam deyip geçiyoruz ama her camın yapısı farklı. Peki, 4 4 lamine cam nedir? Bunu anlamadan önce, lamine camı tek başına açıklayalım: Lamine cam, iki veya daha fazla cam katmanının arasına bir plastik film (PVB veya EVA gibi) yerleştirilerek üretilen bir cam türüdür. Yani, kırıldığında dağılmayıp, genellikle parçalar arasında kalan plastik katman sayesinde dağılmadan bütün halde kalır. Ama işte bu “4…

Çatışma Kuramı Nedir? Felsefi Bir İnceleme Hayat, bazen bir araya gelen fikirlerin, bazen de zıtlıkların ve karşıtlıkların etkileşimiyle şekillenir. Bir düşünce aklımıza gelir: Gerçekten her şey uyum içinde mi işlemeli, yoksa çatışma, insan deneyiminin bir parçası mı olmalı? Çatışma, hem dışsal dünyada hem de içsel varlığımızda, sürekli var olan bir olgu olabilir. Peki, bu çatışmaların kaynağı nedir? Hangi güçler onları şekillendirir? Bizi sürekli olarak karşıt kutuplara çekerek, bazen evrimleşmeye bazen de bir kriz noktasına sürükler. Felsefi bir bakış açısıyla bu soruyu sormak, çatışmanın yalnızca bir dışsal kavram olmadığını, aynı zamanda düşünsel bir olgu olarak da ele alınması gerektiğini gösteriyor. Bu…

Tezkire Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz İnsanlar her zaman seçenekler arasında karar vermek zorunda kalırlar. Bu, hayatın her anında, her düzeyde, kişisel ve toplumsal düzeyde karşımıza çıkar. Her bir seçim, bir başka olasılığı geride bırakmayı gerektirir. Ekonominin temel ilkelerinden biri de tam olarak budur: kaynaklar sınırlıdır ve bu nedenle her seçim, bir fırsat maliyeti taşır. Bu, her bireyin, şirketin, hatta devletin karşı karşıya kaldığı bir gerçekliktir. O hâlde, edebiyatın, özellikle de “Tezkire” türünün, bu ekonomik analizle nasıl örtüştüğünü anlamak, insan düşüncesinin ve toplumların dinamiklerinin derinliklerine inmek için iyi bir başlangıç olabilir. Tezkire, klasik Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Yazarların,…